Những người trước đây đã từng bị phạt hành chính và đã nhận phiếu phạt thì phải coi chừng, đừng để bị phạt thêm nữa, vì lần bị phạt thứ 3 sẽ không còn là hình phạt hành chính nữa, nó sẽ bị coi là tội phạm hình sự. Sắp tới, Bộ Tư pháp sẽ lập ra một Trung tâm lưu trữ các vụ vi phạm hành chính mà các cơ quan hành chính hay cảnh sát đã giải quyết phạt bằng phiếu ( blokové řízení). Lúc đầu dự định chỉ thống kế các vụ phạt (hành chính) bằng văn bản ở các cơ quan hành chính địa phương thôi, nhưng Văn phòng Chính phủ và cả Bộ nội vụ đã phản đối ý định đó. Vì theo quan điểm của họ thì việc loại bỏ, không thống kê các vụ xử phạt hành chính bằng cách ghi phiếu phạt tại chỗ, có chứa đựng tiềm năng mang tính chất hối lộ. Vì bằng mọi giá, người vi phạm sẽ gây áp lực để được giải quyết sự việc và chuyển hình phạt sang hình thức viết phiếu phạt. Đó là lưu ý cơ bản của các cơ quan nói trên.

Một năm có tới 80 nghìn vụ vi phạm hành chính

Các cơ quan trực thuộc Bộ Nội vụ (Cảnh sát, Cứu hỏa) hàng năm đã xử lý khoảng hơn 80 nghìn vụ vi phạm hành chính bằng cách viết phiếu phạt. Bộ Nội vụ cũng lưu ý tới một sự thật là đa số các vi phạm đó liên quan đến tài sản, ví dụ như ăn cắp vặt trong cửa hàng, và cảnh sát thường đã giải quyết bằng cách viết phiếu phạt.

Và trong tương lai sắp tới, các vụ tái phạm sẽ trở thành tội phạm hình sự, đó chính là lý do phải thiết lập Trung tâm lưu trữ nói trên. Trung tâm này sẽ tồn tại, hoạt động như là một phần của hệ thống Danh bạ tội phạm hình sự ( Rejstřík trestů) và có thể bắt đầu hoạt động sớm nhất từ tháng 7/ 2013.

Và nhờ đó mà các cơ quan công quyền hứa hẹn điều trước tiên là có được thông tin chính xác: ai là người hay vi phạm và vi phạm theo hình thức và ở mức độ như thế nào?

Và tùy theo mức độ, ở một số đối tượng vi phạm sẽ áp dựng hệ thống “ 3 lần là quá đủ”, có nghĩa là người nào đó trong một khoảng thời gian nhất định vi phạm lần thứ 3, hành động đó sẽ bị coi như phạm tội hình sự. Hiện nay, trong dự thảo luật còn đang phải xem xét hai khả năng là khoảng thời gian đó là bao lâu – là 2 năm hay 3 năm.  

Đồng thời, cũng cần phải qui định chính xác cả thể loại vi phạm hành chính – về tài sản ( ví dụ như trộm cắp vặt), về cuộc sống chung ( cãi nhau đánh nhau, làm mất trật tự, xúc phạm danh dự cá nhân) và về trật tự an ninh công cộng ( biểu tình, tuần hành trái phép, xâm phạm đạo đức xã hội hay tạo ra kho tàng trái phép, vứt rác lung tung).

Trộm cắp vặt 3 lần sẽ bị phạt hình sự

Vấn đề trộm cắp hay biển thủ sẽ được bàn xét trước tiên, khi mà mỗi lần vi phạm gây ra thiệt hại không vượt 5000 korun, vì đó là ranh giới giữa phạm pháp hành chính với tội phạm hình sự.

Và trong hợp này sẽ áp dựng qui chế “3 lần là quá đủ”, vậy là sau vụ vi phạm lần thứ 3 này và xảy ra trong một khoảng thời gian đã qui định, thì kẻ vi phạm đó sẽ bị truy tố hình sự. Và mặc dù thiệt hại về tài sản mà hắn gây ra không nhất thiết phải vượt quá giới hạn 5000 korun.

Việc thiết lập Hệ thống lưu trữ các vi phạm hành chính sẽ đạt được mục đích cuối cùng là giảm thiểu các vụ việc hình sự nhỏ, lặt vặt và kể cả vi phạm gây thiệt hại tối thiểu về tiền bạc, về tài sản, mà nạn nhân thường xuyên là các chuỗi siêu thị và cả trong các cửa hàng nhỏ. Nhờ đó mà môi trường kinh doanh ở Czech sẽ được thuận lợi, an toàn. Đó là hy vọng và cũng là khẳng định của Bộ Tư pháp.

Vi phạm lỗi hành chính gì, mà lần thứ 3 sẽ bị truy tố hình sự:

- Gây thiệt hại về tài sản – ăn cắp, trốn nợ, lừa đảo, phá hoại hay làm hỏng đồ đạc;

- Làm mất trật tự xã hội - không chấp hành yêu cầu của người thi hành công vụ, gây mất trật tự ban đêm, vi phạm đạo đức xã hội, làm bẩn đường phố hay nhà cửa, không làm vệ sinh nơi công cộng, vi phạm các điều kiện bảo vệ trật tự xã hội trong các hoạt động thể thao hay văn hóa, vi phạm các điều kiện bảo vệ trật tự xã hội ở những khu vực dành riêng cho du lịch và nghỉ dưỡng, làm hỏng hay cản trở sự tiếp cận tới các địa điểm công cộng hay nhà cửa, tạo dựng kho tàng trái phép, đổ rác không đúng nơi qui định;

- Vi phạm qui tắc sống chung - làm mất danh dự hay xúc phạm hay biến cá nhân khác thành trò cười, vô tình gây ảnh hưởng tới sức khỏe, đe dọa làm hại đến sức khỏe người khác, gây hại (nhỏ) tới sức khỏe, tố cáo không đúng sự thực từ vụ việc vi phạm hành chính, cố tình hoặc có hành động thô bạo, hạn chế quyền lợi của thành viên các dân tộc thiểu số, xúc phạm về chủng tộc, sắc tộc, giới tính, hướng tình dục (đồng tính…), ngôn ngữ, tín ngưỡng, quan điểm chính trị hay hoạt động trong một đảng phái chính trị, nguồn gốc xuất thân trong xã hội, tài sản, tình trạng sức khỏe hay tình trạng hôn nhân.

ND: Đối với người nước ngoài, đây là vấn đề hết sức "nhạy cảm"! Bởi vì, nếu người ngoại quốc đã từng bị truy tố hình sự và án đó dĩ nhiên sẽ có ghi trong trích lục hình sự cá nhân ( v záznamu - výpis trestu), thì Bộ Nội vụ sẽ không gia hạn cư trú ( dạng cư trú dài hạn trên 90 ngày) cho người đó nữa. Vậy, bạn đọc hãy lưu ý và đừng nên có hành động " bất thường" để khỏi phải bị phạt vi cảnh hay phạt hành chính. Kinh nghiệm cho thấy, đã nhiều người bị cảnh sát phạt chỉ vì không mang theo ( hoặc không có) trong người Thẻ Bảo hiểm sức khỏe, đã bị cắt phép cư trú.

Nguyễn Doãn Trường tổng hợp.